{"id":432,"date":"2025-01-06T00:47:02","date_gmt":"2025-01-05T23:47:02","guid":{"rendered":"https:\/\/spsro.pl\/?page_id=432"},"modified":"2025-01-06T03:29:48","modified_gmt":"2025-01-06T02:29:48","slug":"leon-korzewnikjanc","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/spsro.pl\/index.php\/internetowy-katalog-czlonkow-strazackiego-ruchu-oporu-skala\/leon-korzewnikjanc\/","title":{"rendered":"Leon Korzewnikjanc"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

L. Korzewnikjanc na fotografii z lat 30. XX wieku.
Fot. Archiwum KG PSP<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

1. Imi\u0119 i nazwisko: <\/strong>Leon Korzewnikjanc<\/p>\n\n\n\n

2. Pseudonim: <\/strong>„Doliwa”<\/p>\n\n\n\n

3. Data i miejsce urodzenia:\u00a0<\/strong>7.01.1896 r., Mozdok (Osetia, Rosja)<\/p>\n\n\n\n

4. Data i miejsce \u015bmierci:\u00a0<\/strong>10.06.1978 r., Warszawa<\/p>\n\n\n\n

5. Imiona rodzic\u00f3w<\/strong>: Miko\u0142aj, Maria Szach-Nazarowa<\/p>\n\n\n\n

6. Wykszta\u0142cenie:<\/strong>\u00a0Podstawowe – 7 klas szko\u0142y realnej w Stawropolu Kaukazkim.
Kurs po\u017carniczy instruktorski w \u0141odzi – 1925 r., kurs inspektor\u00f3w wojew\u00f3dzkich OPL w Warszawie – 1929 r.,<\/p>\n\n\n\n

7. Stopie\u0144<\/strong>:
a) w Wojsku Polskim:\u00a0<\/strong>pu\u0142kownik KB (1944 r.?)
b) w Stra\u017cy Po\u017carnej:\u00a0<\/strong>major po\u017carnictwa (1939 r.)<\/p>\n\n\n\n

8. Przebieg s\u0142u\u017cby:<\/strong>
a) przed 1939:\u00a0<\/strong>Po wybuchu I wojny \u015bwiatowej walczy\u0142 w szeregach Dywizji Kaukaskiej w stopniu rotmistrza. Walczy\u0142 w Rumunii oraz na Kaukazie. W czasie walk zosta\u0142 ranny m.in. w brzuch, szcz\u0119k\u0119, r\u0119k\u0119 i nog\u0119. Po wybuchu rewolucji pa\u017adziernikowej w 1917 r. walczy\u0142 w szeregach armii ormia\u0144skiej i do 1921 r. bra\u0142 udzia\u0142 w walkach z wojskami bolszewickimi. Ewakuowa\u0142 si\u0119 z Rosji do Turcji, a nast\u0119pnie do Grecji. W czasie walk by\u0142 5 krotnie ranny. Do Polski przyby\u0142 ok. 1920 r. W 1923 r. zosta\u0142 cz\u0142onkiem Fabrycznej Stra\u017cy Po\u017carnej w \u0141odzi. W okresie od 19.07. do 30.08.1925 r. uczestniczy\u0142 w kursie instruktor\u00f3w po\u017carnictwa w \u0141odzi, kt\u00f3ry uko\u0144czy\u0142 w stopniu dobrym. W okresie od 26.10. do 28.12.1925 r. odbywa\u0142 praktyki w II oddziale \u0141\u00f3dzkiej Ochotniczej Stra\u017cy Po\u017carnej, w okresie od 31.12.1925 r. do 3.02.1926 r. w pogotowiu sta\u0142ym OSP oraz warsztatach samochodowych, w okresie od 4.02.1926 do 14.03.1926 r. w V oddziale fabryki Zjednoczonych Zak\u0142ad\u00f3w Przemys\u0142owych K. Scheiblera i L. Grohmana. W okresie od 1.04.1928 r. do 31.12.1929 r. pracowa\u0142 na stanowisku powiatowego instruktora w \u0141\u0119czycy 10.05.1929 r. zosta\u0142 mianowany starszym instruktorem. 5.09.1929 r. wojewoda \u0142\u00f3dzki nada\u0142 mu polskie obywatelstwo. Od 1.01.1930 r. pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 powiatowego instruktora po\u017carnictwa w Kutnie do dnia 1.10.1933 r., kiedy to obj\u0105\u0142 stanowisko Komendanta Miejskiej Zawodowej Stra\u017cy Po\u017carnej w Gdyni. Przyj\u0119ty do Korpusu Technicznego ZSP RP uchwa\u0142\u0105 Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego z dn. 21.05.1932 r. w stopniu starszego instruktora ze starsze\u0144stwem od dnia 15.03.1929 r. 1.01.1939 r. zosta\u0142 mianowany na stopie\u0144 m\u0142odszego inspektora.
b) w latach 1939-1945:\u00a0<\/strong>Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej bra\u0142 udzia\u0142 w obronie Gdyni i Oksywia. Po zaj\u0119ciu Gdyni przedosta\u0142 si\u0119 do Warszawy, gdzie 23.12.1939 r. spotka\u0142 mjr-a po\u017c. Feliksa Nowotnego i za jego namow\u0105 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w spotkaniu w II oddziale Warszawskiej Stra\u017cy Ogniowej, podczas kt\u00f3rego powo\u0142ano do \u017cycia Stra\u017cacki Ruch Oporu „Ska\u0142a”. Zosta\u0142 mianowany Szefem Sztabu i przyj\u0105\u0142 pseudonim „Doliwa”. 20.03.1942 r. Komisaryczny Kierownik Techniczny Po\u017carnictwa mianowa\u0142 go kwatermistrzem Centralnej Szko\u0142y Po\u017carniczej w Warszawie od dnia 1.04.1942 r. W pa\u017adzierniku 1943 r. wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w nieudanej akcji oddzia\u0142u partyzanckiego z\u0142o\u017conego z 32 s\u0142uchaczy CSP w Skrzydlnej, po kt\u00f3rej nie powr\u00f3ci\u0142 do CSP. W okolicach grudnia 1943 r. po powo\u0142aniu Korpusu Bezpiecze\u0144stwa, zosta\u0142 mianowany Szefem Sztabu Komendy G\u0142\u00f3wnej KB. W momencie wybuchu powstania warszawskiego walczy\u0142 jako p.o. Komendanta G\u0142\u00f3wnego KB i dow\u00f3dcy jednostek KB w Warszawie. Ok. 16.09.1944 r. po powstaniu Po\u0142\u0105czonych Si\u0142 Zbrojnych AL, PAL i KB, Korzewnikjanc zosta\u0142 powo\u0142any na stanowisko II zast\u0119pcy komendanta PSZ i na tym stanowisku walczy\u0142 do upadku powstania. Kana\u0142ami przedosta\u0142 si\u0119 przez Wol\u0119, Stare Miasto i \u015ar\u00f3dmie\u015bcie z ludno\u015bci\u0105 cywiln\u0105 i wyszed\u0142 z Warszawy z ludno\u015bci\u0105 cywiln\u0105, uda\u0142 si\u0119 w rejon Cz\u0119stochowy.
c) po 1945<\/strong>: Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej przewidziany by\u0142 na stanowisko Komendanta Miejskiej Stra\u017cy Po\u017carnej w Gda\u0144sku, jednak nie obj\u0105\u0142 stanowiska. Od marca 1945 r. ponownie znajdowa\u0142 si\u0119 w Gdyni i 16.04.1945 r. reaktywowa\u0142 MZSP w Gdyni. Komendantem jednostki by\u0142 do dnia 21.09.1947 r. W 1945 r. zosta\u0142 cz\u0142onkiem Rady Miejskiej w Gdyni, w kt\u00f3rej zasiada\u0142 z ramienia SD. Pe\u0142ni\u0142 tak\u017ce funkcj\u0119 prezesa Zarz\u0105du Okr\u0119gowego Zwi\u0105zku Bojownik\u00f3w o Wolno\u015b\u0107 i Demokracj\u0119 oraz cz\u0142onka Rady Naczelnej ZBoWiD. Zweryfikowany przez Komisj\u0119 Weryfikacyjn\u0105 przy Komendzie G\u0142\u00f3wnej Stra\u017cy Po\u017carnej w stopniu starszego kapitana po\u017c. (mjr po\u017c.) na posiedzeniach w dniach 21.11.1947 r. i 24.08.1953 r. W latach 1950-1951 zatrudniony by\u0142 na stanowisku inspektora ochrony ppo\u017c. w Centralnym Zarz\u0105dzie Gazownictwa, a od 1.07.1951 r. by\u0142 zatrudniony w Centralnym Zarz\u0105dzie Przedsi\u0119biorstw Us\u0142ugowych „Orbis” na stanowisku starszego inspektora ochrony ppo\u017c. Zmar\u0142 10.06.1978 r. w Warszawie. Pochowany zosta\u0142 z honorami wojskowymi na Cmentarzu Wojskowym na Pow\u0105zkach.<\/p>\n\n\n\n

9. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ramach Stra\u017cackiego Ruchu Oporu \u201eSka\u0142a\u201d:<\/strong>
a) przydzia\u0142:\u00a0<\/strong>Komenda G\u0142\u00f3wna
b) pe\u0142nione funkcje:\u00a0<\/strong>Szef Sztabu<\/p>\n\n\n\n

10.\u00a0 Dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ramach innych organizacji konspiracyjnych:<\/strong>\u00a0Korpus Bezpiecze\u0144stwa – Szef Sztabu KG KB, p.o. KG KB, II zast\u0119pca Komendanta PSZ PAL.<\/p>\n\n\n\n

11. Formy upami\u0119tnienia: <\/strong>\u2013<\/p>\n\n\n\n

12. Odznaczenia:\u00a0<\/strong>Krzy\u017c Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (1944 r. – nadanie nie zweryfikowane), Krzy\u017c Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1963 r.), Order Krzy\u017ca Grunwaldu III Klasy (1945 r.), Krzy\u017c Walecznych (1944 r.?), Krzy\u017c Partyzancki (1946 r.), Medal za D\u0142ugoletnie Po\u017cycie Ma\u0142\u017ce\u0144skie (1966 r.), Medal X lecia Polski Ludowej (1954 r.), Z\u0142oty Krzy\u017c Wyzwolenia (1944 r.), Srebrny Medal za Zas\u0142ugi dla Po\u017carnictwa (1928 r.)<\/p>\n\n\n\n

13. Bibliografia<\/strong>:
Archiwa:
Archiwum Centralnego Muzeum Po\u017carnictwa w Mys\u0142owicach, A. Jaworski, Wspomnienie o Leonie Korzewnikjanc ps. „Doliwa” 1896-1978. Bohaterskim dow\u00f3dcy Org. Wojsk Korpusu Bezp. walcz\u0105cym w Powstaniu Warszawskim w 1944 r.<\/em>, mps., Warszawa 1985 r. Archiwum KG PSP,\u00a0akta osobowe L. Korzewnikjanca<\/em>; Archiwum Muzeum Powstania Warszawskiego, L. Korzewnikjanc, Relacja z powo\u0142ania konspiracyjnej organizacji Wojskowej pod nazw\u0105 Stra\u017cacki Ruch Oporu „Ska\u0142a” obejmuj\u0105cym swym zasi\u0119giem ca\u0142y okupowany przez hitlerowc\u00f3w obszar Rzeczypospolitej Polskiej<\/em>, mps., Warszawa, 1966 r. w: Archiwum Janusza Wi\u015bniewskiego, <\/em>sygn. P.7720<\/p>\n\n\n\n

Publikacje:
Leksykon Oddzia\u0142\u00f3w Powstania Warszawskiego, <\/em>red. K. Utracka, Warszawa 2022 r., str. 422-424; St. Biele\u0144, B. Kwiatkowska-Basa\u0142aj, J. Pietrzak-Krekora, M. Pie\u0144kowska, A. Sarna, H. Turska, M. Zdanowski,\u00a0Tradycje Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Po\u017carniczej: monografia systemu kszta\u0142cenia oficer\u00f3w kadr po\u017carniczych 1939-1989,<\/em>\u00a0Warszawa 1989 r., str. 24, 27, 28; T. Bednarczyk, Rys historyczny Organizacji Wojskowej – Kadry Bezpiecze\u0144stwa – Armii Krajowej, sikorszczycy w ruchu oporu. Wrzesie\u0144 1939 r. do stycznia 1945 r.<\/em>, Warszawa 1997 r., str. 7, 54, 58, 63, 67, 78, 85, 88; A. Szempli\u0144ski, Skradziona m\u0142odo\u015b\u0107, <\/em>Warszawa 1999 r., str. 300-308; A. Jaworski, J. E. Wilczur, Stra\u017cacka wierno\u015b\u0107. Z dziej\u00f3w stra\u017cackiego antyhitlerowskiego ruchu oporu w okupowanej Warszawie w latach 1939-1945, <\/em>Warszawa 1977 r., str. 74, 75, 87, 124, 161, 167, 191, 221, 229; W\u0142. Pilawski, Stra\u017cacki Ruch Oporu „Ska\u0142a”<\/em>, Czarnk\u00f3w 2012 r., str. 9-11, 20-22, 26, 27, 58, 59; P. Matusak, Stra\u017c Po\u017carna. Warszawskie Termopile 1939-1945, <\/em>Warszawa 2014 r., str. 87-89, 118-120, 130, 132-134, 137, 139, 150, 154, 162, 212, 214, 216, 221, 222, 405; T. Bednarczyk, Obowi\u0105zek silniejszy od \u015bmierci, <\/em>Warszawa 1986 r., str. 113, 133, 134; St. Kuta,\u00a0Ochotnicze Stra\u017ce Po\u017carne w Polsce Ludowej 1944-1975. Zarys dziej\u00f3w i dzia\u0142alno\u015bci<\/em>, Warszawa 1987 r., str.\u00a053, 54, 59; P. Rozwadowski, Wojsko Powstania Warszawskiego, <\/em>Warszawa 2014 r., str. 22.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

L. Korzewnikjanc na fotografii z lat 30. XX wieku.Fot. Archiwum KG PSP 1. Imi\u0119 i nazwisko: Leon Korzewnikjanc 2. Pseudonim: „Doliwa” 3….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":44,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-432","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spsro.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spsro.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/spsro.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spsro.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spsro.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=432"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/spsro.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":439,"href":"https:\/\/spsro.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/432\/revisions\/439"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spsro.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/44"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spsro.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}